طی مدتی كه در پراگ مشغول تحصیل بود در فعالیتهای اتحادیهی بینالمللی دانشجویان نیز
شركت داشت. سال 1330 به نمایندگی از سوی دانشجویان ایرانی در دومین كنگرهی آن
سازمان كه در شهر پراگ برگزار گردید شركت كرد. در همان مدت به عنوان نمایندهی ایران در
بیشتر گردهماییها و كنفرانسهای فدراسیون جهانی جوانان در شهر بوداپست، پایتخت
مجارستان شركت میكرد. سال 1331 در زمان حكومت ملی دكتر مصدق، كاك عبد الرحمن قا
سملو بعد از اینكه در دانشگاه پراگ موفق به اخذ لیسانس علوم اجتماعی و سیاسی شد، به
ایران بازگشت. در آن موقع میان حزب دمكرات كردستان و حزب توده ایران وحدت تشكیلاتی
وجود داشت. كاك عبد الرحمن قا سملو پس از شش ماه فعالیت در تهران به مهاباد برگشت و
در آنجا مسۆلیت كار حزبی را به عهده گرفت. بعد از كودتای شوم 28 مرداد سال 1332 ناچار
شد به فعالیت مخفی روی آورده و مخفیانه در تهران و كردستان مشغول فعالیت حزبی شود.
در این فاصله ایشان سرپرستی روزنامه 'كوردستان'، ارگان مركزی حزب را بر عهده داشت كه
تنها پنج شماره آن مخفیانه به چاپ رسید و نیز در همین مدت بود كه یك كمیته سراسری
جهت فعالیتهای حزب دمكرات كردستان به سرپرستی وی تشكیل گردید. كاك عبد الرحمن قا
سملو پس از پنج سال فعالیت سیاسی در ایران و بویژه در كردستان، سال 1336 بار دیگر به
چكسلوواكی رفت. در سال 1337(1958) پس از پیروزی انقلاب عراق و رشد جنبش در
كردستان عراق، همراه با تنی چند از اعضای مسئول حزبی كوشش نمودند چمن اقامت در
خاك عراق، سازمانهای حزبی را در داخل كشور احیا نمایند. لیكن به دلیل كارشكنی بعضی از
رهبران حزب دمكرات كردستان عراق كاری از پیش نبردند، و در سال 1339 به دستور دولت
عراق ناچار شد آن كشور را ترك گوید و به پراگ برگردد.
سال 1341(1962) كاك عبد الرحمن قا سملو در دانشگاه پراگ به اخذ درجهی دكترا در رشته
علوم اقتصادی نایل آمد و تا سال 1349 در آن دانشگاه درس 'اقتصاد سرمایهداری و اقتصاد
سوسیالیستی و تئوری رشد اقتصادی' را تدریس میكرد. در این فاصله دكتر قاسملو چند
كتاب و جزوه را در رابطه با مشكلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به رشته تحریر درآورد كه
معروفترین آنها كتاب 'كردستان و كرد' میباشد. این كتاب كه در اصل به زبان چكی به رشته
تحریر درآمده است تاكنون به زبانهای انگلیسی، سلواكی، لهستانی، عربی، كردی، فارسی و
بخشهایی از آن نیز به فرانسه ترجمه و منتشر شده است. دكتر قاسملو با زبانهای كردی،
فارسی، تركی، عربی، فرانسه، انگلیسی، چكی و روسی آشنایی كامل داشت و به برخی از
زبانهای دیگر مانند آلمانی و زبانهای اسلاو نیز رفع احتیاج میكرد.
سال 1349 بعد از صدور بیانیهی 11 مارس و توافق میان رهبری جنبش كردستان عراق با
دولت آن كشور امكان فعالیت سیاسی در كردستان ایران بیشتر شد. در این فرصت دكتر
قا سملو از اروپا بازگشت و به یاری چند نفر از یاران نزدیك خود مسئولیت احیای سازمانهای
حزب دمكرات كردستان را به عهده گرفت. در كنفرانس سوم حزب كه در خردادماه سال
1350 برگزار شد، دكتر قاسملو به عضویت كمیتهی مركزی و سپس به دبیركلی حزب دمكرات
كردستان انتخاب شد و از آن به بعد در همهی كنگرههای حزبی به عنوان دبیركل برگزیده شد
و بدن ترتیب به مدت هیجده سال به عنوان رهبری كاردان و شایسته در مقام اول مسئولیت،
اداره امور حزب دمكرات كردستان ایران را در یكی از سختترین شرایط مبارزه این حزب را
رهبری كرد.
رفیق مبارز، معلم و رهبر، دكتر عبد الرحمن قا سملو روز 22 تیر ماه سال 1368 در حالی كه
برای دستیابی به راهحل مسالمتآمیز مسأله كرد در ایران با تنی چند از نمایندگان حكومت
جمهوری اسلامی در وین بر سر میز گفتگو نشسته بود، همراه رفیق مبارز كاك عبدلله قادری،
عضو كمیتهی مركزی به دست باصطلاح نمایندگان دولت برای مذاكرات صلح به شهادت رسید.
در این ترور ناجوانمردانه دكتر فاضل رسول، كرد عراقی و استاد دانشگاه در وین نیز به دست
همان تروریستها به شهادت رسید.
|
نوسندگان